Өндірістік кооператив түсінігі

1-бап. Өндірістік кооператив ұғымы 1. Өндірістік кооператив деп танылады азаматтардың ерікті бірлестігі бірлескен кәсіпкерлік қызметі үшін мүшелік негізделген олардың жеке еңбек қатысуы мен бірлестік мүшелерінің мүліктік жарналарын (пайларын). 2. Өндірістік кооператив коммерциялық ұйым болып табылады. 3. Өндірістік кооператив заңды тұлға болып табылады. — Баппен толықтырылды 1-1 Заңына сәйкес ҚР 12.07.01 ж. № 241-II 1-1-бап. Құру мен қызметінің негізгі қағидаттары өндірістік кооперативтер Өндірістік кооперативтер жұмыс істейді мынадай қағидаттардың негізінде: еріктілік кіру және шығу; міндеттілігі енгізу мүліктік (пайлық) жарна; басқарудың демократиялылығы; өзара көмек және қамтамасыз ету оның мүшелері үшін экономикалық тиімділікті; ақпараттың қолжетімділігі туралы қызмет өндірістік кооператив. 2-ші бапқа өзгертулер енгізілді-ҚР 12.07.01 ж. № 241-II (бұр. ред. қара) 2-бап.

Өндірістік кооперативтердің қызметі 1. Өндірістік кооперативі жүзеге асыруға құқылы кез-келген түріне тыйым салынбаған кәсіпкерлік қызметтің жеке кәсіпкерлік үшін заңнамалық актілерде. 2. Қолданылатын қызметті мемлекеттік лицензиялау жүзеге асырылады өндірістік кооператив лицензиясы бар болған жағдайда. 3. Қызметінің мәні мен мақсаттары өндірістік кооператив жарғысында айқындалады. 4. Жүзеге асыру кезінде арнайы заңмен реттелетін қызметті, өндірістік кооперативтер басшылыққа алады, сондай-ақ осы Заңда. Қайшылықтар болған жағдайда заңнамалық актілерінің нормаларын арнайы реттейтін кәсіпкерлік қызметтің жекелеген түрлері, нормалары осы Заңның нормалары қолданылады заң актілері. — Баппен толықтырылды 2-1-Баппен 29.10.15 ж. № 373-Iv (алғашқы 1 қаңтардан бастап 2016 жылғы) 2-1-бап.

Осы Заңның қолданылу саласы 1. Осы Заңның күші қатынастарды реттейтін өндірістік кооперативтері, ұйымдық, экономикалық және әлеуметтік жағдайлар, оларды құрудың, қызметінің, қайта ұйымдастыру және тарату, мүшелерінің құқықтары мен міндеттерін, өкілеттігі мен жауапкершілігін, басқару және бақылау органдарының. 2. Осы Заңның күші мемлекеттік реттеу құқықтық ережелер ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылатын түрінде өндірістік кооператив, сондай-ақ құқықтық жағдайын, құқықтары мен міндеттерін, оның мүшелерінің, Қазақстан Республикасының Заңымен айқындалады «Туралы ауыл шаруашылық кооперативтеріндегі.

3-бап. Тәртібі өндірістік кооператив 1 тармаққа өзгеріс енгізілді-ҚР 29.10.15 ж. № 376-Iv (алғашқы 1 қаңтардан бастап 2016 ж.) (бұр. ред. қара)

1. Өндірістік кооперативі жалпы жиналысының шешімімен құрылады құрылтайшылар — жеке тұлғалар. Егер құрылтайшысы (мүшесі) өндірістік кооператив болып табылады шетел азаматы, мұндай кооперативтің ұйымдастырылуы мен қызметіне қолданысы осы Заңның көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып, Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне.

2. Құрылтайшылар өндірістік кооператив екеуден кем болмауы тиіс. З. Кейін білім беру өндірістік кооперативтің құрылтайшылары айналады кооператив мүшелері ие бірдей құқықтар мен міндеттерге басқа мүшелері өндірістік кооператив. 4-бап өзгерту енгізілді-ҚР 19.06.97 ж. № 132-1 Заңымен; 18.03.04 ж. № 537-II ҚР Заңымен; 04.07.08 ж. № 54-ІV қр заңымен (бұр. ред. қара) 4-бап. Өндірістік кооперативтің құрылтай құжаттары Өндірістік кооператив өз қызметін жарғының не құрылтай шарты мен жарғы. Шағын, орта және ірі кәсіпкерлік құрылатын ұйымдық-құқықтық нысаны өндірістік кооператив өз қызметін жүзеге асыра алады үлгі жарғының негізінде мазмұны Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайды. 5-бапқа өзгерту енгізілді-ҚР 12.07.01 ж. № 241-II (бұр. ред. қара) ҚР Заңымен; 18.03.04 ж. № 537-II (бұр. ред. қара) 5-бап. Құрылтай шарты өндірістік кооператив 1. Құрылтай шарты өндірістік кооперативтің қамтуы тиіс: 1) өндірістік кооперативті құру, оның фирмалық атауы және орналасқан жері; 2) дербес құрамы кооператив мүшелерінің тегі, аты, әкесінің, туған жылы мен жері, сондай-ақ тұрғылықты жері; 3) қызметінің тәртібін құру бойынша кооператив; 4) құрамы туралы мәліметтерді және мөлшерде мүліктік жарналар берілетін құрылтайшылардың кооператив меншігіне; 5) шешім тағайындау (сайлау) туралы лауазымды тұлғалардың кооперативінің қызметі үшін қажет құру және тіркеу кооператив; 6) аталған тұлғалардың өкілеттіктерін белгілеу мәселелерін шешуге байланысты білім кооператив және оның жұмысын ұйымдастыру; 7) кооператив жарғысын бекіту; 8) таза табыс пен шығынды бөлу; 9) құрылтайшылардың кооперативтен шығу тәртібі. Құрылтай шартына өндірістік кооператив құрылтайшыларының шешімі бойынша енгізілуі мүмкін және басқа да жағдайлар, осы Заңға қайшы келмейтін.

2. Құрылтай шартына құрылтайшылардың бәрі қол қояды. 3. Құрылтай шарты өндірістік кооперативтің құжаттар құрамына кіреді, коммерциялық құпия болып табылатын және берілуге тиіс мемлекеттік және өзге де ресми органдарға, сондай-ақ үшінші тұлғаларға тек қана кооперативтің атқарушы органының шешімі бойынша, не заң құжаттарында белгіленген реттерде. — Бап 6-тармаққа өзгеріс енгізілді-ҚР 12.07.01 ж. № 241-II (бұр. ред. қара) 6-бап. Өндірістік кооперативтің жарғысы 1. Өндірістік кооперативтің жарғысы туралы мәліметтер болуға тиіс: 1) кооперативтің фирмалық атауы; 2) кооператив орналасқан жер; 3) қабылдау тәртібі, шығу және оларды шығару өндірістік кооператив мүшелерінің, олардың құқықтары мен міндеттері; 4) қалыптастыру тәртібі туралы ережелерді органдарының құрамы мен құзыреті және кооперативтің басқару және бақылау және олардың шешімдер қабылдау, соның ішінде мәселелер бойынша шешімдер қабылданады бірауыздан немесе білікті көпшілік дауыспен; 5) пай мөлшері әрбір мүшесінің өндірістік кооператив, құрамы мен енгізу тәртібі, мүліктік жарна мүшелерінің өндірістік кооператив және олардың міндеттерін бұзушылығына жауапкершілік енгізу бойынша жарна; 6) сипаты мен тәртібі жеке еңбек қатысуы-кооператив мүшелерінің оның қызметінде және оларды бұзғаны үшін жауапкершілік міндеттемелер бойынша жеке еңбек қатысу; 7) арасындағы өзара қарым-қатынастар кооператив пен оның мүшелері, кооперативтің атқарушы органы мен еңбек ұжымы; 8) таза табысын бөлу тәртібі мен шығындарды кооператив; 9) қайта ұйымдастыру және тарату тәртібі кооператив. Жарғыда: өндірістік кооперативтің басқа да ережелер болуы мүмкін, осы Заңға қайшы келмейтін. 2. Кооперативтің фирмалық атауы болуы тиіс, оның атауы, сондай-ақ «деген сөздер » өндірістік кооперативі».

3. Жарғы құрылтайшылардың жалпы жиналысында бекітіледі. Жарғысын бекітуі тиіс бірауыздан. Жарғысына өзгертулер енгізіледі кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының шешімінде көзделген тәртіппен осы Заңның 15-бабында. Жарғы басқармасының төрағасы қол қояды (төрағасы) кооперативтің. 4. Өндірістік кооперативтің жарғысы ұсынылады мемлекеттік және өзге де ресми органдарға, сондай-ақ талабы бар үшінші тұлғалардың кооперативпен шарттық қатынастары не ынталы онымен олар. 7-бап өзгертілді, толықтырылды-ҚР 15.07.96 ж. № 30-I; 11.07.97 ж. n 154-I; 12.07.01 ж. n 241-II (бұр. ред. қара); 05.05.06 ж. № 139-III (бұр. ред. қара) 7-бап. Мүліктік жарна кооператив мүшесі 1. Мүшелерінің мүліктік жарналары өндірістік кооперативтің бастапқы капиталын қалыптастырады және тағайындалған үшін кооператив қызметін құру мен ұйымдастыруға, сондай-ақ шығыстарды жабу үшін. 2. Мүліктік жарналардың құрамы мен мөлшері, сондай-ақ тәртібі, тәсілдері мен мерзімдері және оларды енгізу құрылтай шартында немесе жарғыда белгіленеді. 3. Кооперативтің жалпы жиналысының шешімі бойынша енгізілуі көзделуі мүмкін кооператив мүшелері қосымша мүліктік жарналар. Бұл туралы шешім қабылданады белгіленген тәртіппен осы Заңның 15-бабында.

4. Мүліктік кіру жарнасы жаңадан қабылданатын мүшенің оның кооперативпен келісімінде белгіленеді және хаттамада көрсетіліп, кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы. 5. Кооперативтің әрбір мүшесіне беріледі куәландыратын құжат мөлшері мен түрі, оның кіру мүліктік жарнасының. 6. Кооперативке мүліктік жарна бола алады ақша, бағалы қағаздар, заттар, мүліктік құқықтар, оның ішінде жер пайдалану құқығы, зияткерлік меншік нәтижелеріне және өзге мүлікке. См.: Қосу тәртібі (зияткерлік меншік объектілерін материалдық емес активтер құрамына. Мүшелерінің мүліктік жарнасын ақшалай бағалау кооперативтің емес, тек қана кооператив құрылтайшыларының арасындағы келісім бойынша және тәуелсіз аудитке жатады. Тәуелсіз аудит жүргізілмейді жағдайларда кооператив мүшелерінің мүліктік жарналары ғана тұрады ақшаны. Өндірістік кооперативті қайта тіркеген кезде ақшалай бағалау оның мүшесінің мүліктік жарнасын расталуы мүмкін кооперативтің бухгалтерлік құжаттармен немесе аудиторлық есеппен.

7. Жағдайда мүліктің кооператив мүшесі кооперативке жарна ретінде пайдалануға ғана жарнаның мөлшері негізге алына отырып айқындалады пайдаланғаны үшін жалдау ақысының есептелген осы мүлікті кезеңге кооператив мүшелерінің келісімімен белгіленген. 3-тарау. МҮШЕЛІК ӨНДІРІСТІК КООПЕРАТИВ 8-бап. Өндірістік кооператив мүшелері 1. Кооператив мүшелері екеуден кем болмауға тиіс. 2. Өндірістік кооперативтің мүшесі болуы мүмкін кез келген жеке тұлға он алты жасқа ниет білдірген кооператив мүшесі болуға және қабылдауға қабілетті жеке еңбек қатысу. 3. Ену кооперативі ретінде оның мүшесінің әкімшілігінің келісімі (заңды тұлға органының) оның негізгі жұмыс орны бойынша немесе оқу талап етілмейді. Ену кооперативі кәмелетке толмаған азаматтардың келісімі талап етіледі, олардың ата-аналарының, асырап алушыларының немесе қамқоршыларының.

9-бап. Өндірістік кооператив мүшесінің құқықтары 1. Өндірістік кооперативтің мүшесі құқылы: 1) кооператив істерін басқаруға, сондай-ақ кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының бір дауыс құқығымен айқындалған тәртіппен, осы Заңда және кооперативтің құрылтай құжаттарымен; 2) сайлау және сайлану басқару органдары кооператив туралы ұсыныстар енгізуге кооператив қызметін жақсарту, жұмыстағы кемшіліктерді жою, оның органдарының және лауазымды тұлғалар; 3) туралы толық ақпарат алуға кооператив қызметінің, оның ішінде танысуға бухгалтерлік және басқа да құжаттамасымен кооператив; 4) қатысуға бөлу алынған кооператив таза табыс; 5) үлесін алуға, таза табысты бөлуге жататын кооператив мүшелерінің арасында-бабына сәйкес, өздерінің еңбекке қатысуына, оның ішінде, егер өзге тәртіп көзделмесе, құрылтай құжаттарында; 6) төлем алуға өз еңбегін кооперативке жалақы нысанында немесе өзге де нысанда, белгіленген кооператив; 7) пайдалануға жеңілдіктер мен артықшылықтарды көзделген кооператив өз мүшелерінің, соның ішінде бірінші кезекте сатып алу өндіретін тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді), мүлікті пайдалану, кооператив алған кооператив әлеуметтік көмек; 8) демалуға, сондай-ақ жыл сайынғы ақылы еңбек демалысы; 9) әлеуметтік қамсыздандыруға; 10) шығу белгіленген тәртіппен кооперативтен. 2. Кооператив мүшесі басқа да құқықтары болуы мүмкін, осы Заңда, өзге де заңнамалық актілерде және кооперативтің құрылтай құжаттарында. 3-тармаққа өзгеріс енгізілді қр Заңымен 27.02.17 ж. № 49-VI (бұр. ред. қара) 3. Көзделген құқықтардан бас тарту осы Заңда және басқа да заң актілерімен үшін өндірістік кооператив мүшесінің, немесе оларды шектеу, соның ішінде келісім бойынша кооператив мүшелерінің, ничтожны. 10-бап. Өндірістік кооператив мүшесінің міндеттері

1. Өндірістік кооператив мүшесі міндетті: 1) талаптарын сақтауға, кооперативтің құрылтай құжаттарында көзделген; 2) жалпы жиналысының шешімдерін орындауға, сайланбалы кооперативті басқару органдарының қабылданған, олардың құзыретіне сәйкес; 3) енгізуге мүліктік жарналар кооперативтің мүлкі тәртіппен, тәсілмен және мөлшерде құрылтай құжаттарында көзделген кооператив; 4) жүзеге асыруға жеке еңбекке қатысуы-кооператив қызметіне; 5) көтеруге қосымша (субсидиялық) жауапкершілік кооператив міндеттемелері бойынша мөлшері мен тәртібі осы Заңда көзделген; 6) сақтауға, өндірістік және еңбек тәртібін, еңбекті қорғау ережелері мен қауіпсіздік техникасын; 7) мәліметтерді жария етпеуге, кооператив жарияланса, оның коммерциялық құпия. 2. Кооператив мүшесі болуы мүмкін басқа да міндеттерді атқаруы, осы Заңда, басқа да заң актілерімен және құрылтай құжаттарымен белгіленеді. — Баппен толықтырылды 10-1-Баппен 05.07.08 ж. № 58-IV шешімі. 10-1-бап. Өндірістік кооперативтің ақпарат беруі Өндірістік кооперативтің атқарушы органы кооператив мүшелерін хабардар етуге міндетті сотта іс қозғау туралы, корпоративтік дау бойынша. Ақпарат сотта іс қозғау туралы, корпоративтік дау бойынша ұсынылуы тиіс кооператив мүшелеріне көзделген тәртіппен, кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының шешімімен (егер құрылтай құжаттарында өзгеше көзделмесе), жеті жұмыс күнінен кешіктірмей алған күннен бастап, өндірістік кооператив соттың тиісті хабарламасын немесе шақыру бойынша азаматтық іс бойынша корпоративтік дау. 11-бап өзгерді ҚР заңы 12.07.01 ж. № 241-II (бұр. ред. қара); ҚР 07.08.07 ж. № 321-III (бұр. ред. қара) 11-бап. Мүшелікті тоқтату өндірістік кооператив және өзгерту құрамында оның мүшелерінің

1. Кооператив мүшесі өз қалауы бойынша шығуға, оған бұл туралы жазбаша ескерте отырып басқармасының төрағасына (кооператив төрағасына) шығуынан кемінде екі апта бұрын шыққан. Құрылтай құжаттарына мүмкін ескертудің анағұрлым ұзақ мерзімі белгіленбесе, бірақ ол екі айдан аспауға тиіс. Осы мерзім өткеннен кейін өндірістік кооперативтің мүшесі болып саналады шығарылған кооператив. 2. Кооператив мүшесі болуы мүмкін алынып тасталды, оған жалпы жиналысының шешімі бойынша: 1) жүйелі түрде орындамаған жағдайда немесе тиісінше орындамаған міндеттерін, өзіне кооператив жарғысында жүктелген; 2) — ға мүшелігіне байланысты ұқсас кооперативке; 3) басқа жағдайларда, құрылтай құжаттарында көзделген. Шешім алып тастау туралы өндірістік кооператив мүшелерінің сотқа шағым жасалуы мүмкін. 3. Кооперативке мүшелік тоқтатылады: 1) кооператив мүшесі қайтыс болған, ол қайтыс болды деп жарияланған, хабар-ошарсыз кетті деп тану; 2) кооператив мүшесі өз пайын басқа адамға көзделген тәртіппен осы баптың 5-тармағында; 3) өтініш берген кредитордың (кредиторлардың) өндіріп алуды пай кооператив мүшесінің; 3-1) бас тарту кооператив мүшесінің жеке еңбек қызметіне қатысу, өндірістік кооператив. 4. Кооператив мүшесі қайтыс болған жағдайда оның мұрагерлері қабылдануы мүмкін, кооператив мүшелері, егер өзгеше көзделмесе, кооператив жарғысында. 5. Кооператив мүшесі құқылы сатуға немесе өзгеше түрде өз пайын немесе оның бір бөлігі басқа мүшесіне (мүшелеріне) кооператив өзгеше көзделмесе, кооперативтің құрылтай құжаттарында не заңнамалық актілерде. Пайды (оның бір бөлігін) мүшесі болып табылмайтын азаматқа кооперативтің келісімімен ғана жол беріледі кооператив мүшелерінің, егер заң актілерінде өзгеше көзделмесе. Бұл жағдайда кооперативтің басқа мүшелері сатып алуды басым құқықты пайдаланады мұндай жарнаны (оның бір бөлігін) жағдайларды қоспағанда, осы Кодексте көзделген. 6. Тұлға болып табылмайтын, кооператив мүшесі оған берілген осы бапта белгіленген тәртіппен жарнасын немесе оның бір бөлігін және ол тілек білдірді кооперативке кіру қабылдануға тиіс оның мүшелері.

7. Кооператив мүшелері, зейнет жасына жеткен кооперативке мүшелігін сақтап қала алады жағдайларда кооператив жарғысында көзделген. 8. Қабылдау жаңа кооператив мүшелерінің жалпы жиналысында жүргізіледі кооператив мүшелерінің белгіленген тәртіппен осы Заңның 15-бабында. См: сондай-ақ меншікке сатып алуын келісу Ережесі, жеке және заңды тұлғалардың акцияларын, үлестерін, пайларын қызметті жүзеге асыратын ұйымдарда телекоммуникация саласындағы. 12-бап. Пайын өндірістік кооператив мүшесінің 1. Пайын кооператив мүшесі оның жеке борыштары бойынша ғана жол беріледі басқа мүлкі жетіспеген жағдайда мұндай борыштарды жабу үшін. 2. Пайды өтемге берген кезде кооператив бөледі кооператив мүлкіндегі үлеске сәйкес келетін пай өзінің борышкер мүшесінің. Үлес мөлшері бухгалтерлік есеп деректері бойынша айқындалады күні келіп түскен талаптар кредитордың (кредиторлардың). Үлес ақшалай немесе заттай нысанда. 13-бапқа өзгерту енгізілді ҚР заңы 12.07.01 ж. № 241-II (бұр. ред. қара) ҚР Заңымен; 29.12.03 ж. № 512-II 13-бап. Өзгерту салдары мүшелік өндірістік кооператив 1. Шыққан жағдайда кооператив мүшесінің кооперативтен өз қалауы бойынша, сондай-ақ одан алып тастау (1 және 2-тармақтары осы Заңның 11-бабы), кооператив мүшесіне тиіс выплачен немесе берілген оның пай, сондай-ақ жүзеге асырылды, жарғыда көзделген басқа да төлемдер. Беру жарнаны немесе басқа да мүлікті выбывающему кооператив мүшесіне жүргізеді, қаржылық жыл аяқталғаннан кейін және бекіту, бухгалтерлік баланс кооператив. Келісім бойынша шығатын мүшесі кооперативпен пайдың құнын төлеу ауыстырылуы мүмкін бере отырып, мүлікті заттай нысанда. Кооперативтен шығатын мүшеге, сондай-ақ оған тиесілі пайданың бөлігі кооперативтің осы жылы оның кооперативте болған. 2. Төлеу жеке еңбек қызметіне қатысуға, кооператив жүргізіледі күннен бастап бір ай ішінде кооперативке мүшелік тоқтатылған. 3. Шығарылған жағдайда, кооператив мүшесі міндеттемені бұзғаны үшін жеке еңбек қатысуға кооператив қызметінің көрсетілген кооператив мүшесі емес, қатысады, пайданы бөлу, алынған, ол осы кооперативте.

4. Мүлік шығатын қатысушысының кооперативке пайдалануға, сыйақысыз қайтарылады, егер құрылтай құжаттарында өзгеше көзделмесе, кооператив. 4-1. Кооператив мүшесі одан шыққан кезде жер учаскесін нақтылы бөліп шығару құқығы, ол берілді ретінде өндірістік кооперативке жарна (соның ішінде шартты жер үлесіне құқықты) жүзеге асырылады республикасының жер заңнамасында белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасы. 5. Мұрадан бас тартқан кезде қайтыс болған кооператив мүшесінің кооперативке кіруден бас тарту не кооператив қабылдау мұрагердің оған төленеді мүлкіндегі үлесі, пропорционалды пай қайтыс болған кооператив мүшесінің, сондай-ақ тиесілі қайтыс болған таза табыс бөлігі кооператив үшін сыйақы алуға және жеке еңбек қызметіне қатысуға, кооператив. 6. Сатып алу кезінде мүшесі (мүшелері) кооперативтен пайын немесе оның бір бөлігін пай кеткен кооператив мүшесінің үлесі сатып алушының кооператив мүлкіндегі ұлғаюына шамалас артады оның пайды. 7. Төлеу кезінде беру немесе кооператив пай выбывшему кооператив мүшесіне немесе оның мұрагерлеріне, сондай-ақ өндіріп алу кезінде кредиторлар пай кооператив мүшесінің жеке борыштары бойынша өз үлесін қалатын кооператив мүшелерінің олардың пайларының мөлшеріне сәйкес ұлғаяды шыққан күніне белгіленген. 8. Қабылдау кезінде кооперативке жаңа мүше енгізе отырып, оларға мүліктік жарнаның жаңа мөлшерін белгілейді үлестерін, кооператив мүшелерінің оның мүлік. 14-бап. Жауапкершілік өндірістік кооператив мүшелерінің кооператив міндеттемелері бойынша 1. Кооператив мүшелері көтереді кооператив міндеттемелері бойынша қосымша (субсидиялық) жауапкершілік.

Добавить комментарий

Your email address will not be published.